Nhiều người bị gout vẫn băn khoăn không biết hải sản có ăn được không. Câu trả lời ngắn là đa số người bệnh vẫn có thể thưởng thức hải sản, miễn là biết chọn loại và kiểm soát lượng. Điều quan trọng nằm ở việc hiểu hàm lượng purin của từng loại, chứ không phải kiêng hết mọi thứ từ biển. Nếu đang trong đợt gout cấp, bạn nên tạm hạn chế và trao đổi với bác sĩ trước khi ăn.
Một tình huống đội ngũ chúng tôi gặp khá thường xuyên
Trong lúc đi ăn cùng bạn bè và khách quen ở Đà Nẵng, chúng tôi đã nghe không ít người kể lại chuyện này. Buổi tối liên hoan với lẩu hải sản, vài đĩa nướng, rồi nửa đêm tỉnh dậy vì ngón chân cái đau nhói. Ai cũng nghĩ do một món duy nhất gây ra. Khi ngồi lại nhìn kỹ, nguyên nhân thường là ăn quá nhiều và ăn nhiều loại cùng lúc.
Bia và rượu đi kèm là yếu tố hay bị bỏ qua. Uống ít nước trong bữa tiệc khiến thận không kịp đào thải acid uric. Lượng acid uric dư lại tích tụ ở khớp và gây viêm. Hiểu được cơ chế này giúp bạn chủ động hơn mỗi khi ngồi vào bàn hải sản ngoài quán.
Purin là gì và vì sao hải sản liên quan
Purin là hợp chất có sẵn trong nhiều loại thực phẩm. Khi cơ thể chuyển hóa purin, nó tạo ra acid uric. Bình thường thận lọc acid uric ra khỏi máu rồi thải theo nước tiểu. Khi lượng acid uric vượt quá khả năng thải, nó kết tinh và lắng đọng quanh khớp, gây cơn đau gout điển hình.
Không phải loại hải sản nào cũng có hàm lượng purin giống nhau. Có loại nhiều, có loại ít. Cách chế biến cũng làm mức độ thay đổi đáng kể. Bạn nên nhớ thêm rằng nội tạng động vật và bia cũng làm tăng acid uric, nên đừng chỉ tập trung vào hải sản mà bỏ qua các yếu tố khác.
Phân nhóm hải sản theo mức purin
Bảng phân nhóm dưới đây chỉ mang tính tương đối, bạn dùng để tham khảo khi chọn món chứ không phải con số tuyệt đối.
- Nhóm purin cao, nên hạn chế: cá cơm, cá mòi, sò huyết, ốc, tôm hùm nhỏ ăn cả vỏ và nội tạng.
- Nhóm trung bình, ăn có kiểm soát: cá thu, cá ngừ, mực, ghẹ.
- Nhóm purin thấp hơn, thường dùng được: cá basa, cá diêu hồng, tôm sú bỏ đầu, cua đồng nấu chín kỹ.
Cùng một loại cá nhưng hấp và kho đậm đà cho mức rủi ro khác nhau. Khi kho, nước sốt và phần mỡ thấm vào thịt cá, khiến bạn dễ ăn quá tay mà không để ý. Vì vậy khi chọn món, hãy nhìn cả cách nấu chứ không chỉ nhìn tên loại hải sản.
Cách chọn món và khẩu phần khi đi ăn ngoài
Khi gọi món, chúng tôi thường khuyên ưu tiên các cách chế biến hấp, luộc hoặc nướng ít dầu. Món chiên xù và món kho đậm mỡ vừa nhiều dầu vừa khiến người ăn khó kiểm soát lượng.
Một khẩu phần hợp lý thường vào khoảng một lòng bàn tay cá hoặc tôm. Tránh gộp nhiều loại purin cao trong cùng một bữa. Nếu có điều kiện, hãy chia các bữa hải sản ra trong tuần thay vì dồn hết vào tối cuối tuần.
Đi nhóm đông người là lúc dễ quên nhất. Bạn có thể thống nhất trước vài món hấp, một món luộc và để phần còn lại cho rau. Cách này vừa giữ không khí vui vẻ, vừa giúp mỗi người tự giới hạn phần của mình.
Chế biến và nước chấm góp phần giảm rủi ro
Luộc hải sản rồi bỏ nước luộc đầu tiên là mẹo giúp giảm bớt purin hòa tan trong nước. Đây là cách làm quen thuộc của nhiều bếp ven biển mà đội ngũ chúng tôi từng ghé qua.
Bạn nên hạn chế nước dùng hải sản đậm đặc và nước lẩu sánh quánh. Nước chấm nên pha nhạt, không lạm dụng muối và đường. Một bữa ăn thanh đạm không chỉ tốt cho khớp mà còn giúp cơ thể nhẹ nhàng hơn sau bữa tiệc.
Nước, rượu bia và thói quen sinh hoạt
Uống đủ nước giúp thận đào thải acid uric hiệu quả hơn. Việc này nghe đơn giản nhưng hay bị quên khi ăn tiệc, nhất là lúc không khí đang vui.
Bia là thứ đáng dè chừng nhất khi ăn hải sản vì làm tăng acid uric rõ rệt. Nếu vẫn muốn uống, hãy chọn lượng nhỏ và xen kẽ với nước lọc. Kết hợp thêm rau xanh, trái cây và vận động đều đặn sẽ giúp kiểm soát tình trạng tốt hơn về lâu dài.
Chọn quán và đặt món an toàn
Khi ăn tại nhà hàng hải sản, bạn cứ thoải mái hỏi nhân viên về cách chế biến và nguồn nguyên liệu. Đội ngũ phục vụ thường hiểu rõ món của mình và sẵn lòng tư vấn cho khách có nhu cầu đặc biệt.
Nếu đi nhóm, hãy chọn bớt món purin cao và bù lại bằng món hấp, luộc. Bạn cũng có thể tham khảo chính sách thực đơn và nguyên liệu tại trang tham khảo để lên kế hoạch trước khi đến. Một chút chuẩn bị giúp bữa ăn thoải mái hơn nhiều.
Nếu đang tìm một không gian ăn uống thoáng và có nhiều món hấp, luộc ở Đà Nẵng, bạn có thể xem nhà hàng hải sản giá rẻ tại Đà Nẵng: tươi ngon, chất lượng. Với nhóm đông người, kinh nghiệm chọn nhà hàng có phòng riêng ở Đà Nẵng cũng giúp bạn dễ kiểm soát khẩu phần hơn.
Ngoài ra, nếu muốn hiểu thêm về cách chọn và chế biến hải sản tươi an toàn cho bữa ăn gia đình, bạn có thể đọc bảo quản hải sản tươi đúng cách từ ngăn mát đến cấp đông.
Câu hỏi thường gặp
Bị gout có được ăn tôm không?
Được, nhưng nên chọn tôm sú bỏ đầu và ưu tiên luộc hoặc hấp. Tránh ăn cả đầu và đừng ăn quá nhiều trong một bữa.
Ăn hải sản bao lâu một lần thì an toàn hơn?
Không có con số cố định cho mọi người. Thông thường bạn nên giãn cách vài ngày giữa các bữa và theo dõi phản ứng của cơ thể sau mỗi lần ăn.
Đợt gout cấp có nên kiêng hải sản hoàn toàn không?
Trong đợt cấp, bạn nên tạm hạn chế hải sản nhiều purin và trao đổi với bác sĩ về chế độ ăn phù hợp với tình trạng của mình.
Ăn hải sản có cần uống thuốc gout đi kèm không?
Việc dùng thuốc phải theo chỉ định của bác sĩ. Ăn hải sản đúng cách không thể thay thế điều trị khi bệnh đã cần đến thuốc.