Mua hải sản mang về sau chuyến đi: vì sao nhiều người về đến nhà đã hỏng?
Chúng tôi gặp chuyện này khá thường xuyên. Khách mua mực, tôm, cá ở chợ rồi xách xe về. Đến nhà mở ra thì thịt đã mềm nhũn, có mùi lạ. Tiếc tiền, tiếc công, và tiếc luôn bữa cơm lẽ ra phải ngon.
Theo kinh nghiệm của đội ngũ, nguyên nhân thường nằm ở ba điều. Thứ nhất là nhiệt độ tăng dần trên đường. Thứ hai là nước rỉ từ chính hải sản làm ướt túi. Thứ ba là cách đóng gói chưa đúng. Hải sản sau khi bắt lên biến đổi rất nhanh khi nóng lên. Vi khuẩn sinh sôi mạnh ở chỗ ấm. Nước rỉ ra lại tạo môi trường thuận lợi cho chúng.
Nói ngắn gọn, muốn giữ tươi khi đi xa, bạn cần lạnh liên tục, kín và có chỗ hút được nước rỉ. Thiếu một trong ba yếu tố này, chuyến về nhà sẽ khó vui. Vì vậy trước khi bước ra chợ, chúng tôi thường nhắc khách nhớ điều đó trước tiên.
Chọn loại hải sản phù hợp để mang đi xa
Không phải loại nào cũng chịu đường dài như nhau. Mực, ghẹ, tôm sú và cá nguyên con là nhóm khá bền. Vỏ cứng hoặc thịt dày giúp chúng giữ cấu trúc lâu hơn khi nhiệt độ thay đổi. Nếu mới bắt đầu, bạn nên chọn nhóm này trước.
Ốc, nghêu, sò thì nhạy hơn nhiều. Chúng cần được giữ ẩm riêng và tuyệt đối tránh ngâm nước. Cá đã cắt khúc cũng hỏng nhanh hơn cá nguyên con, vì diện tích tiếp xúc với không khí lớn. Có lần đội ngũ thử mang nghêu đi chung với cá cắt khúc, đến nơi nghêu đã mở miệng và phải bỏ hết.
- Nên mua: mực, ghẹ, tôm sú, cá nguyên con
- Cần cẩn thận: ốc, nghêu, sò, cá đã cắt khúc
Một mẹo nhỏ là nên mua sát giờ lên đường. Mua sớm rồi để lâu trong xe nóng thì hải sản tốt đến mấy cũng mất lợi thế.
Chuẩn bị dụng cụ trước khi ra chợ
Bạn nên chuẩn bị thùng xốp có nắp đậy kín, túi zip dày, khay hút nước và đá gel hoặc đá khô. Đá gel dễ mua, an toàn và hợp với chuyến đi trong ngày. Đá khô làm lạnh sâu hơn nhưng cần cẩn thận khi xử lý, nhất là khi có trẻ nhỏ đi cùng.
Nếu đi quãng dài, một chiếc nhiệt kế nhỏ sẽ giúp bạn biết thùng đang ở mức nhiệt nào. Thêm khăn giấy và màng bọc thực phẩm để xử lý từng nhóm riêng. Chuẩn bị đủ từ nhà giúp bạn không phải vội vàng ở chợ, nơi dễ quên đồ nhất.
Sơ chế và làm lạnh trước khi đóng gói
Sơ chế nhanh là bước nhiều người bỏ qua. Rửa hải sản bằng nước lạnh sạch, lau khô, bỏ phần nội tạng và râu dễ thối. Việc này giảm lượng vi khuẩn ban đầu và hạn chế nước rỉ về sau. Đây thường là chỗ khác biệt rõ nhất giữa một chuyến đi suôn sẻ và một chuyến phải bỏ bớt.
Sau đó để ráo nước ít nhất mười đến mười lăm phút. Cho hải sản vào túi khi còn ướt là lỗi rất hay gặp. Nước đọng bên trong sẽ phá hỏng cả chuyến đi. Cuối cùng, làm lạnh sơ bộ trong ngăn mát đến khi bề mặt se lạnh, rồi mới đóng gói.
Cách đóng gói từng nhóm hải sản
Mỗi loại có tính chất riêng nên không thể đóng chung một kiểu. Với mực và cá, bạn bọc từng con bằng màng rồi xếp nằm. Đừng chồng đè lên nhau, vì sẽ dễ dập nát.
Tôm và ghẹ nên xếp thành một lớp, lót khăn giấy ẩm và đá gel ở đáy. Ốc, nghêu và sò cần giữ ẩm bằng khăn ướt, đặt miệng hướng lên trên. Chúng sẽ chết sớm nếu bị ngâm nước.
Hãy để mỗi nhóm trong một túi riêng và ghi nhãn ngày mua. Khi về nhà, bạn sẽ biết ngay túi nào cần dùng trước.
Bảo quản lạnh khi đi đường
Quãng đường khoảng ba đến sáu giờ là lúc hải sản dễ xuống chất lượng nhất. Các mốc thời gian dưới đây chỉ mang tính tham khảo, vì thời tiết và cách đóng gói ảnh hưởng rất nhiều. Điều quan trọng là giữ nhiệt độ ổn định và hạn chế mở thùng.
- Thùng xốp kèm đá khô: giữ lạnh ổn định cho chuyến dài
- Thùng xốp kèm đá gel: phù hợp đi trong ngày, tránh để trong cốp nóng
- Không để ngoài trời quá hai giờ khi nhiệt độ trên 30°C
Một gợi ý thực tế là đặt thùng ở khoang mát của xe, tránh xa động cơ và ánh nắng trực tiếp. Chỗ đó tuy nhỏ nhưng khác biệt rất rõ khi về tới nơi.
Những sai lầm thường gặp khi mang hải sản đi xa
Sai lầm đầu tiên là ngâm trực tiếp trong nước đá tan. Nghe có vẻ mát, nhưng thịt sẽ hút nước, bị nhạt và mất độ chắc.
Sai lầm thứ hai là đóng kín khi hải sản còn nóng. Hơi nước sinh ra sẽ đọng thành giọt và làm ướt mọi thứ. Sai lầm thứ ba là để chung hải sản sống với hải sản đã chế biến, dễ lây mùi và vi khuẩn.
Cuối cùng là mở nắp thùng mỗi lần dừng nghỉ dọc đường để xem hay chụp ảnh. Mỗi lần mở là một lần nhiệt độ bên trong tăng lên, và phần lạnh đã tích được lại mất đi.
Chi phí tham khảo cho một chuyến mang hải sản về
Chi phí không lớn nhưng nên tính trước. Thùng xốp và đá gel có giá tùy kích cỡ. Đá khô cho chuyến bốn đến sáu giờ cũng khác nhau theo nơi mua, nên hỏi trước khi quyết định là cách chắc ăn nhất.
Chúng tôi từng giúp một nhóm bạn mang vài ký mực và tôm từ Đà Nẵng về Huế. Họ dùng một thùng cỡ vừa cùng vài ký đá gel, và chi phí đóng gói không đáng kể so với số hải sản mang về. Giá thay đổi theo mùa, vì vậy hãy so sánh trước khi mua.
Mua hải sản ở đâu để về đến nhà vẫn tươi
Nơi mua quyết định khoảng một nửa độ tươi. Hãy ưu tiên chỗ có hải sản sống hoặc vừa cập bến trong ngày. Hải sản tồn qua đêm dù bảo quản tốt vẫn kém hơn rất nhiều.
Đừng ngại hỏi người bán ngày bắt và cách họ bảo quản. Người bán lâu năm thường trả lời rõ ràng. Bạn cũng có thể tham khảo kinh nghiệm chọn quán và chợ tại nhà hàng hải sản giá rẻ Đà Nẵng: mẹo ăn không bị chặt để có danh sách nơi mua đáng tin trước chuyến đi.
Nếu chuyến đi bắt đầu từ trung tâm, bạn nên xem thêm nhà hàng hải sản đường Võ Nguyên Giáp để so sánh trước khi chọn mua mang về.
Vì sao nên hiểu rõ từng loại trước khi mua con đầu tiên
Nhiều người mua xong mới phát hiện mình chọn nhầm con. Bên mình từng gặp khách mua mực ống mà không kiểm tra độ đàn hồi. Về đến nhà, thịt đã nhũn. Chọn đúng con khỏe ngay từ đầu quan trọng hơn mọi bước đóng gói phía sau.
Con tươi thường có mắt trong, thân chắc và mùi biển nhẹ. Nếu còn phân vân, bạn có thể tham khảo cách chọn mực một nắng để không mua nhầm mực tẩm để nhận biết nhanh hơn.
Câu hỏi thường gặp
Đi xe máy hai tiếng có mang hải sản tươi về được không?
Được, nếu bạn đóng gói đúng cách và dùng thùng xốp có đá gel. Quan trọng là giữ thùng mát và tránh để trong nắng gắt. Hai tiếng là quãng đường khá ổn khi đã chuẩn bị kỹ.
Có nên cho đá trực tiếp vào hải sản khi vận chuyển?
Không nên đặt đá tiếp xúc trực tiếp với thịt, vì thịt sẽ nhạt và ngậm nước. Hãy bọc đá trong túi riêng hoặc dùng đá gel rồi lót khăn giấy.
Hải sản mang về để tủ lạnh được bao lâu?
Hải sản tươi nên dùng trong vòng một đến hai ngày khi để ngăn mát. Nếu muốn giữ lâu hơn, bạn nên chia phần và cấp đông ngay khi về tới nhà.
Mang hải sản đi máy bay hoặc tàu có cần giấy tờ gì không?
Điều này phụ thuộc quy định của từng hãng và từng tuyến. Bạn nên liên hệ trước với đơn vị vận chuyển để biết cách đóng gói và giấy tờ cần có.