Mâm hải sản ngày Tết đã có chỗ đứng riêng trong bữa cơm sum họp của nhiều gia đình miền Trung. Những năm gần đây, hải sản còn xuất hiện cả ở bàn tiệc đầu năm của nhóm bạn và đồng nghiệp. Chúng tôi, đội biên tập ẩm thực ở Đà Nẵng, xin kể lại những gì đã thấy ở chợ cá và trong bếp nhà quen mỗi dịp xuân về.
Bài này chỉ chia sẻ kinh nghiệm chung, không giới thiệu hay quảng cáo cho chỗ ăn nào.
Mâm hải sản ngày Tết trong bữa cơm miền Trung
Người miền Trung quen với món chắc dạ, đậm đà và nấu kỹ. Mâm cơm Tết truyền thống thường có thịt kho, dưa món, bánh tét, giò chả. Hải sản chen vào như một nét mới nhưng được đón nhận nhanh, nhờ vị ngọt và màu sắc bắt mắt.
Ở Đà Nẵng, nhiều nhà thêm một đĩa tôm hấp hoặc một con cá chiên nguyên con. Vùng ven biển có thể kho cá, nấu canh chua cá, hoặc làm gỏi mực. Màu đỏ của tôm, ghẹ hợp không khí ngày xuân.
Chúng tôi nhớ một bữa cơm đầu năm ở nhà bạn, nơi bà chủ nhà làm món ghẹ rang muối. Cả bàn bóc vỏ cười nói rộn ràng. Món ăn cầu kỳ hay không không quan trọng bằng cảm giác cả nhà quây quần.
Để hiểu thêm bối cảnh văn hóa của vùng đất này, bạn có thể đọc về thành phố Đà Nẵng và những nét ẩm thực ven biển nổi bật.
Món mang ý nghĩa may mắn
Người Việt rất thích gán ý nghĩa cho món ăn ngày Tết. Hải sản cũng không ngoại lệ, dù mỗi vùng hiểu mỗi khác. Chúng tôi chỉ ghi lại những cách hiểu phổ biến ở miền Trung.
Tôm với màu đỏ gợi sự may mắn, rực rỡ và thuận lợi. Cá tượng trưng cho sự dư dả, nên nhiều nhà chừa lại một ít cá cho đến hết bữa như một cách nói về năm mới dư đầy. Cua, ghẹ gợi sự đủ đầy, chắc chắn. Mực thường được chế biến thành món hấp hoặc nướng để cả nhà cùng thưởng thức.
Những món này không cần đắt đỏ hay hiếm gặp. Một đĩa tôm hấp nước dừa cũng đủ làm bàn ăn thêm sắc xuân. Quan trọng hơn cả là món vừa khẩu vị ông bà, cha mẹ và trẻ nhỏ.
Nếu gia đình muốn thêm món để đãi khách, hãy chọn loại dễ chế biến và dễ giữ nóng. Gỏi hải sản, chả tôm chiên hoặc nem hải sản đều có thể làm trước và chiên lại khi khách tới.
Bạn cũng có thể tham khảo cách bố trí bữa tiệc nhóm ở bài tiệc hải sản đón Giáng sinh và năm mới, vì nhiều món cuối năm trùng với món ngày Tết.
Ăn ở nhà hàng hay mang về
Nhiều gia đình trẻ hiện nay chọn ăn ngoài vào ngày Tết để đỡ nấu nướng. Cũng có nhà vẫn giữ nếp nấu ở nhà nhưng mua thêm vài món hải sản chế biến sẵn. Cả hai cách đều ổn, miễn là hợp với hoàn cảnh nhà bạn.
Ăn ngoài cho phép cả nhà ngồi cùng nhau mà không ai phải vào bếp. Bù lại, bạn cần lên kế hoạch sớm và chuẩn bị tâm lý cho cảnh đông khách. Mang món về giúp bạn ngồi ở nhà quen thuộc, nhưng lại phải lo hâm nóng, bày biện.
Chúng tôi thấy cách dung hòa khá hay là nấu vài món truyền thống ở nhà, thêm một hai món hải sản làm điểm nhấn. Như vậy mâm cơm vừa có hương vị quen, vừa có thứ gì đó mới. Người lớn tuổi thường thích kiểu này hơn.
Nếu chọn ăn ngoài, hãy xem lại phần chúng tôi viết về thực đơn hải sản để hình dung các nhóm món thường gặp và chọn cho cả gia đình.
Giờ mở cửa dịp Tết thường thế nào
Đây là câu hỏi chúng tôi nhận được nhiều nhất trước Tết. Không có một đáp án chung, vì mỗi nơi có lịch riêng. Điều chúng tôi quan sát được là nhiều quán nghỉ vài ngày đầu năm, rồi mở lại dần.
Một số nơi chỉ mở vào buổi trưa và tối. Một số khác nghỉ hẳn đến mùng bốn hoặc mùng năm. Vì vậy, nếu bạn định ăn ngoài, hãy tìm hiểu kỹ từ vài ngày trước và có sẵn phương án thay thế.
Chợ hải sản cũng nghỉ sớm vào những ngày giáp Tết. Người bán thường dọn hàng sớm để về với gia đình, nên bạn nên mua hải sản vào ngày hai mươi chín hoặc ba mươi nếu cần dùng trong dịp này. Mua sớm hơn nữa thì phải biết cách giữ.
Chúng tôi không nêu giờ mở cửa cụ thể của nơi nào, vì thông tin này thay đổi từng năm. Đừng tin vào tin đồn trên mạng xã hội mà không kiểm tra lại.
Giữ hải sản tươi những ngày Tết
Hải sản mua trước Tết thường phải giữ hai đến ba ngày. Cách bảo quản đúng sẽ quyết định món ăn có ngon hay không. Đây là phần nhiều gia đình hay mắc sai lầm.
Tôm, cua, ghẹ sống nên giữ nơi thoáng mát, đậy khăn ẩm, tránh để trong nước ngọt quá lâu. Cá nên làm sạch, bỏ ruột, rửa nhanh và bảo quản ngăn mát nếu dùng trong ngày. Mực tươi nên cho vào túi kín rồi để ngăn đá nếu giữ lâu hơn.
- Không rã đông bằng nước nóng
- Không để hải sản chung với thực phẩm chín
- Chế biến ngay sau khi rã đông
Cách chọn hải sản khi mua
Khi mua, hãy nhìn mắt cá, mang cá và độ đàn hồi của thịt. Tôm tươi có vỏ bóng, đầu dính chặt với thân. Cua, ghẹ tươi thì nặng tay và còn cử động.
Chúng tôi hay hỏi người bán cách bảo quản thay vì tự đoán. Người bán lâu năm ở chợ luôn có mẹo hay cho từng loại. Nếu bạn muốn thấy một mâm cỗ sum họp khác, bài Trung thu đoàn viên với tôm sú sốt bơ tỏi có vài gợi ý cho bữa ăn gia đình.
Một mâm hải sản ngày Tết đẹp là mâm có món tươi, người ngồi quanh đủ đầy và không ai phải vất vả quá mức. Chúc bạn một mùa xuân ấm áp bên gia đình. Nếu muốn biết thêm về đội viết bài, hãy xem trang giới thiệu của chúng tôi.
